Святы Губерт замест камуністычнага сімвала: як паспрабавалі замяніць чырвоную зорку на Новым замку і чым гэта скончылася

Гродзенскі Новы замак, хоць і пабудаваны ў XVIII ст. як рэзідэнцыя вялікіх князёў літоўскіх і каралёў польскіх, сёння нясе на сабе адбітак савецкай эпохі. Пасля Другой сусветнай вайны ён быў перабудаваны пад абласны камітэт камуністычнай партыі і ў знешні выгляд будынка была дададзена савецкая сімволіка. Самая заўважная — высокі шпіль з чырвонай зоркай. У 1994 годзе яе паспрабавалі зняць ды замяніць іншым сімвалам, але гэтаму перашкодзілі абласныя чыноўнікі. Пра тыя падзеі ўзгадвае ў сваім Facebook Аляксандр Мілінкевіч, які ў той час быў намеснікам старшыні гарвыканкама.

Гэтая гісторыя вядомая ў горадзе, але ў крыху міфалагізаваным выглядзе, заўважае канал пра гісторыю Hrodna 11:27. Часта расказваюць, што ў двор замка прыгналі вышку, каб зняць зорку ды замяніць на флюгер у выглядзе святога Губерта і яго аленя, але ў апошні момант улады ўсё адмянілі. Папулярная версія, паводле якой флюгер нібыта дагэтуль недзе захоўваецца і чакае свайго часу.

Але насамрэч флюгера не існавала — быў толькі эскіз. Вось што пра гэта піша сам Мілінкевіч, напасрэдны ўдзельнік падзей:

«Ідэя належала гарадзенскім гісторыкам, краязнаўцам, журналістам, мастакам і грамадскім лідарам, яе падтрымаў гарвыканкам і запрапанаваў падрыхтаваць праект вядомаму на Беларусі гродзенскаму мастаку-кавалю Юрасю Мацко.

Эскіз флюгера з выявай аленя і святога Губерта. Фота з фэйсбука Аляксандра Мілінкевіча

Майстар Юрась вельмі захапіўся ганаровай справай, маючай несумненна гістарычнае значэнне. Гэта ж так файна, проста як сімвал эпохі - наш гарадзенскі святы, сімвал гарадскога самакіравання, на адным з нашых каралеўскіх замкаў замяняе сімвал камуністычнай дыктатуры.

Прыгожы эскіз Губерта з ягоным знакамітым аленем быў хутка прадстаўлены грамадскасці, зацверджаны галоўным мастаком Гродна, дырэктарам музея, які месціўся ўжо ў замку замест абкама партыі.

А перад тым, як прыступіць да вырабу рухомай металічнай канструкцыі, Юрась Мацко меўся вывучыць магчымасці яе замацавання. Мы ў гарвыканкаме дамовіліся з аб’яднаннем «Азот», у якога быў магутны кран с самай доўгай у горадзе стралой.

Глядзі таксама: Малады Мілінкевіч, міліцыянт-рыцар і шмат дрэваў. Як выглядаў Гродна ў тэлеперадачы 1993 года

Усё было гатова і тэлескапічную стралу пачалі высоўваць на самую вяршыню шпіля, але на падворак раптам на добрай хуткасці выехалі аблвыканкамаўскія чорныя «Волгі». Высокія абласныя начальнікі, вельмі раззлаваныя на малодшых па рангу, на павышаных танах забаранілі самаўпраўства.

«Бо Новы замак — гэта абласная маёмасць!»

Святы Губерт ужо не мог перамагчы чырвоную зорку. Маладая дэмакратыя — у той час рэальна абранае кіраўніцтва горада — тады саступіла абласным прызначэнцам з вертыкалі першага прэзідэнта.

Але прыгожы Губерт Юрася Мацко ўсё роўна вернецца ў Гародню, бо ў рэшце рэшт дабро перамагае".

Поделиться

Последние записи

Три Беловежские пущи. Как ограждения на границе меняют лес и животный мир в Беларуси, Польше и между заборами

Беловежская пуща сегодня разделена на две, а на самом деле на три части: белорусскую, польскую…

31 марта 2025

«Тренд — качалочка, здоровье». Задали одни и те же вопросы металлистам из Беларуси и Польши

Уже несколько десятилетий метал-музыка объединяет людей не только одних музыкальных пристрастий, но и схожего мировоззрения.…

26 марта 2025

В гродненском ТРК развелись тараканы. Куда обращаться, если заметили насекомых в кафе или у себя дома

В ТРК Triniti гродненцы заметили таракана — насекомое бегало по дивану в зоне фуд-корта. Hrodna.life…

26 марта 2025

«Возможно, будет и новый материал». Вокалист группы Ulis Слава Корень рассказал, как эмиграция не дает ему писать

Белорусская группа Ulis просуществовала более 20 лет. Ее наследие живет - музыканты делают каверы, а…

20 марта 2025

«Моя земля — что хочу, то и делаю». Съездили в польскую деревню у границы с Беларусью, куда староста приглашает жить всех желающих

В 500 метрах от забора, возведённого на польской стороне границы с Беларусью, стоит деревня Озераны…

17 марта 2025

«Я бы сделала это и бесплатно». Слонимчанка снялась в фильме, который получил пять «Оскаров»

Белоруска Мария Тычинская сыграла эпизодическую роль в фильме «Анора», который получил «Золотую пальмовую ветвь» Каннского…

14 марта 2025